Door Jan Blokker, Judith Brouwer, Diederik Burgersdijk, Annemieke van Drenth, e.a. - NLMagazine/Boekbespreking, Onderwijs en wetenschappen, lerarentekort - Het Nederlandse onderwijs kampt met grote problemen: dalende lees- en rekenvaardigheid en een lerarentekort.
In Amsterdam is de impact extra groot. Amstelodamum en het Huygens Instituut onderzochten 750 jaar onderwijsontwikkeling en bundelden de opmerkelijkste ontwikkelingen in dit boek.
Het is opvallend dat de kwaliteit van het onderwijs altijd al een belangrijke prioriteit was voor het stadsbestuur in Amsterdam. Zo werd in het stadsrecht van 1342 zelfs vastgelegd dat de beste onderwijzers zorgvuldig moesten worden geselecteerd. Toch waren er, net als nu, ook particuliere initiatieven die onderwijs aanboden. Veel onderwijskwesties die vandaag de dag spelen, blijken dan ook van alle tijden te zijn.
In dit boek staat het kind centraal. Per periode, vanaf de middeleeuwen tot nu, wordt onderzocht wat onderwijs betekende en nog steeds betekent voor peuters, kleuters, basisschoolkinderen en tieners. Daarom draagt dit boek bij aan een breder inzicht in het publieke debat over het verleden en de toekomst van het Nederlandse onderwijs.
Bewaarscholen en onderwijs
In de negentiende eeuw zetten betrokken artsen en welgestelde burgers zich in om bewaarscholen te verbeteren. Annemieke van Drenth beschrijft hoe in de Amsterdamse Sophia Bewaarschool macht en zorg met elkaar verweven waren in de manier waarop jonge kinderen werden onderwezen. Daarbij werd gezocht naar een balans tussen armoedebestrijding en de ontwikkeling van kinderen. Elise van Calcar en koningin Sophia richtten zich in het bijzonder op de emotionele en innerlijke ontwikkeling van jonge kinderen in de bewaarscholen. Dit was in het Amsterdam van rond 1850 allerminst vanzelfsprekend, een tijd waarin informele en vaak gebrekkige ‘matressenschooltjes’ nog volop bestonden.